Orgelman door Mark Schaevers

Dit jaar schreef ik mij opnieuw in om deel te nemen aan de lezersjury van de Gouden Boekenuil. Jammer genoeg bleek ik opnieuw niet gekozen om deel uit te maken van die lezersjury. Dus besloot ik om op mijn eentje de shortlist te lezen en door middel van mijn blog de reviews van de boeken te schrijven. Als vierde boek las ik Orgelman, een biografie over Felix Nussbaum, geschreven door Mark Schaevers.

orgelman

Maar, de Gouden Boekenuil, dat is toch een prijs voor romans, dacht ik toen ik begon in Orgelman. Eerder had ik natuurlijk wel de achterflap gelezen. Ik wist ook al dat dit niet gewoon een roman was, aangezien ik het boek in de bibliotheek bij de non-fictie aantrof. Een beetje teleur gesteld was ik wel, aangezien dit het derde boek was dat niet geheel aan mijn verwachtingen voldeed.

Maar een liefhebber van biografieën kan natuurlijk niet zomaar een biografie langs de kant leggen, omdat ze een roman verwachtte. Zo liet ik mij dus meeslepen in de wereld van Felix Nussbaum, een Duits en joods kunstenaar die de pech had te leven in de periode van de opkomst en ondergang van het Derde Rijk.

Naast het feit dat Nussbaum een jood was, was hij ook nog eens een schilder die net het soort schilderijen maakte dat het Duitsland van Hilter hoorde te verachten. Zijn schilderijen hadden de invloeden van de vroege abstracte schilderkunst over zich. Ze waren modern en in de lijn van James Ensor en het vroege werk van Picasso.

Meer hoef ik niet uit te leggen aan iemand die een beetje de culturele trend van het nazi-Duitsland kent. Dit soort schilderijen werden door de nazi’s verbannen en gebrandmerkt als ‘Entarte kunst’ (ontaarde kunst). Het was kunst die onverenigbaar was met het kunstbegrip en schoonheidsideaal van de nazi’s.

Mark Schaevers beschrijft in dit boek hoe een man die in andere omstandigheden nog meer had kunnen uitgroeien tot een wereldbefaamd kunstenaar, tot de vergetelheid wordt veroordeeld. Er was vrij weinig informatie voorhanden om een complete biografie te schrijven over Felix Nussbaum, maar Schaevers heeft absoluut zijn best gedaan om er een samenhangend verhaal van te maken. Ondanks de gaten die nog blijven bestaan, stoort dit niet.

In zekere zin kan van Schaevers worden gezegd dat hij een betere prestatie heeft neergezet dan een romanschrijver, want waar de schrijver van een roman de gaten zelf kan opvullen met zijn fantasie moest Schaevers de realiteit zoveel mogelijk aan het woord laten. Indien er gaten in zijn verhaal vielen, moest hij die zien op te vullen met de kracht van de eerlijkheid. Daarnaast is hij er wonderwel in geslaagd om een interessant portret neer te zetten van een minder bemind kunstenaar.

Orgelman door Mark Schaevers is uitgegeven bij De Bezige Bij, telt 456 blz. en is in de boekhandel verkrijgbaar voor €39,90.

(Visited 198 times, 1 visits today)

3 thoughts on “Orgelman door Mark Schaevers

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

CommentLuv badge