Opvoeden is geen kwestie van 1+1

Als kinderloos koppel hebben we ook wel een mening over opvoeding. We zijn tenslotte mama en papa van twee honden met een eigen karakter. Daarnaast denken we ook wel eens na over hoe het er aan toe zou gaan als we eenmaal kinderen zouden hebben. De ideeën daarover van mij en mijn Lief liggen nogal uit elkaar. Waar hij soms voor autoritaire opvoeding zou kiezen, hou ik ervan om een open opvoeding te geven waar grenzen en regels wel heel duidelijk zijn, maar waar er veel ruimte is voor de ‘mens’ achter het kind. Dat merken we nu al in het opvoeden van onze honden. Er zijn wel eens discussies over straffen en belonen, bijvoorbeeld. Maar wie heeft er nu gelijk?

Aangezien ik een bachelor als leerkracht lager onderwijs heb, en een bachelor in het sociaal-cultureel werk, heb ik de nodige theorie achter opvoeden en gedragsverandering wel gezien. Ook tijdens het opvoeden van onze honden botste ik tegen de grenzen van theorieën en leerde ik dat praktijk altijd iets helemaal anders is.

Er is niets wat ons zo onzeker maakt als het opvoeden van een kind, zo blijkt uit wat ik lees en hoor van ouders. We houden er niet van om kritiek te krijgen op onze opvoedingsmethode, horen liever geen advies en als iemand het totaal anders doet dan ons hebben we al gauw de neiging om onze methode te gaan verdedigen. Het opvoeden van honden verschilt op dat vlak echt heel weinig met het opvoeden van kinderen.

dromen durven doen Luna

Gewoon de regeltjes volgen

Hoewel we allemaal wel weten dat opvoeden echt geen kwestie is van 1+1 houden we er als opvoeders toch wel van om volgens regeltjes te werken. Er zijn ongelofelijk veel theorieën en methoden te vinden over het effect van straffen en belonen bijvoorbeeld. De een werkt met klevertjes op de kalender, de ander werkt met een leuk spel bij gewenst gedrag en weer een ander zal je alleen maar horen als het een keertje mis gaat. Hoewel ik zelf niet geloof in de methode van het straffen, kan ik me inbeelden dat er ouders zijn die dat wel doen (ook hondenouders, echt, zoveel verschil maakt het niet hoor). Wie ben ik om anderen dan te gaan corrigeren in hun opvoedingsgedrag? Ik mag dan niet geloven in de opvoeding via straffen, maar ik ben zelf ook zo opgevoed. Is er iets hopeloos mis met mij? Ik dacht het niet, want de grootste problemen die ik heb, komen voort vanuit andere oorzaken.

Regels opstellen voor een goede opvoeding is volgens mij dus volstrekt onmogelijk en overbodig. Als ik zie hoeveel verschillende persoonlijkheden er zijn – vanuit mijn ervaring als ex-leerkracht en ex-jeugdwerker – dan zou ik nog niet weten hoe ik zou moeten beginnen aan het opstellen van een opvoedingsplan. En weten zogenaamde opvoedingsdeskundigen het? Dat denk ik ook niet. Kijk maar even hoeveel verschillende adviezen ouders krijgen van bureaus als Kind & Gezin. Bekijk maar hoeveel verschillende methodes er op een rijtje worden gezet bij pedagogische opleidingen. Er is gewoon geen perfecte manier voor het opvoeden.

Overleven in deze wereldopvoeden

Als er een ding is waar ik liever meer van mee gekregen had van mijn ouders, mijn leerkrachten en mijn andere opvoeders dan zou het toch onder het thema ‘overleven in deze wereld’ vallen. Alle volwassenen in mijn omgeving leken nooit iets verkeerd te doen. Ik kreeg nooit de boodschap dat onzekerheid normaal is in een aantal situaties. Dat stress en zenuwen geen vreemde fenomenen zijn die je niet zomaar moet negeren. Ik hoorde nooit hoe moeilijk het soms is om een goede manier te vinden om met iets nieuws om te gaan. En hoe je dan omgaat met al die ongemakkelijke gevoelens.

Ik verwijt mijn opvoeders echter niets. Volgens mij deden zij hun uiterste best om weg te steken hoe moeilijk zij het hadden met al deze ongemakkelijke gevoelens omdat ze zelf niet wisten hoe ze ermee om moesten gaan. Ik herken de patronen nu: zelfverdoving, wantrouwen tegenover geluk, slachtoffer vs. winnaar of perfectionisme. Kwetsbaarheid was een no-go voor de generatie die aan de wieg stond van mijn opvoeding.

Hoop voor de toekomst

Ook al heb ik zelf geen kinderen en heb ik ook het besluit nog niet gemaakt of ik er wel wil, toch heb ik hoop voor de toekomst en vraag ik graag aan de ouders van vandaag om hun kinderen te leren omgaan met al die ongemakkelijke gevoelens. Toon hen dat je het ook soms moeilijk hebt met nieuwe dingen, dat je als ouder ook zoekende bent, dat je ook regels hebt overtreden, maar je fouten weer recht zette. Toon hen de waarden die je hen mee wilt geven. Doe wat je zegt en zeg wat je doet.

Want opvoeden is geen 1+1, omdat de wereld niet bestaat uit zekerheden en mensen nu eenmaal onvoorspelbaar zijn. Daarom leren we er beter mee omgaan dan het in de doofpot te stoppen.

Hoe denk jij over opvoeden en zekerheden? Geef je dit ook mee aan je kinderen of zou je dit meegeven?

(Visited 131 times, 1 visits today)

17 thoughts on “Opvoeden is geen kwestie van 1+1

  1. Ik heb mijn kind vrij open opgevoed omdat ik vanaf dag 1 mijzelf bedacht, zij is een persoon op zich. Ik heb haar vaak zitten observeren along the way om dan mijn plannen te trekken waar het nodig was. En waar niet, laten gaan.

    Ik heb haar ook zeker stress en andere situaties mee gegeven, ik kon niet anders, ik stond er alleen voor praktisch. Ze heeft mij ziek zien worden, zien huilen, mij pijn zien lijden en on top of that, een schuldsanering door moeten staan. Geloof me, dat kun je niet verbergen voor je kind of kinderen. Ze is er sterker uit gekomen zelfs en zet alles op alles om een beter leven te maken.

    En ja, ook als ik eens de fout in ging en het af reageerde op haar, dan riep ik haar later weer bij mij, en bood mijn excuses aan, je bent nu eenmaal een eerste rolmodel, en ook bij fouten dien je als ouder je excuses aan te bieden als jij de fout in gaat.

    1. Ik denk dat kinderen het toch snel door hebben hoor. Niet precies wat er gebeurt in feiten, maar emoties voelen ze volgens mij heel snel aan zonder dat je daar veel uitleg bij moet geven. Dus ik geloof je perfect op je woord als je zegt dat je die dingen niet kan weg steken. Dan lijkt de andere optie mij dat je er open over spreekt op hun niveau.
      Ik vind het mooie hoe je over ouder als rolmodel spreekt. Zo zou ik het ook graag doen!

  2. Wat een mooi onderwerp heb je gekozen om een artikel over te schrijven. Ik denk dat ouders vaak hun kinderen veilig laten opgroeien en toch een beetje proberen te beschermen tegen de buitenwereld (wat op zich vrij normaal is denk ik). Hierdoor kom je al, als je volwassen wordt, inderdaad wel met problemen in aanraking waar je wellicht geen rekening mee hebt gehouden c.q. niet voor bent gewaarschuwd. Ik weet nou niet of het ook goed is om je kinderen alles mee te geven wat jij meemaakt: eerlijkheid is heel belangrijk, maar sommige dingen moet je niet op de schouders van kinderen willen leggen. Sommige dingen dienen ze ook echt zelf te ontdekken. Maar ja: ik heb denk ik makkelijk praten want ik heb geen kinderen haha 😉 Je kan nog zo denken “hoe jij het zou doen”, uiteindelijk denk ik dat het toch heel anders zal gaan … X

    1. Ik denk niet dat het er om gaat dat je dingen op de schouders van je kinderen legt. Dat is in mijn opvoeding wel gebeurd, maar eerder dat je aangeeft dat er iets gebeurt waar je hoe moeilijk mee hebt. Als ouder heb je dan natuurlijk ook nog eens de verplichting om te tonen dat je je verantwoordelijkheid neemt en moeilijkheden oplost.
      Beschermen tegen de buitenwereld kan je toch niet. Een mooi voorbeeld vond ik hoe een ouder zijn kind niet wilde weghalen uit een wedstrijd hoewel iedereen wist dat het voor het kind moeilijk ging worden en falen bijna een zekerheid was. Ze liet het kind toch de wedstrijd zwemmen met de boodschap dat je soms gewoon in het diepe moet springen en zien hoe je eruit komt. Want ook al verloor het kind, het kon tenminste zeggen dat het geprobeerd had. En dat is ook wat groeiprocessen zijn. Als je nooit iets nieuws probeert, kom je er niet. Overbeschermen doet in mijn ogen dan geen goed, maar eerder kwaad…

      Je hebt absoluut gelijk als je zegt dat het toch anders zal gaan dan je denkt. Theorie bedenken is makkelijk, maar het is pas als je voor het vuur staat dat je weet hoe het werkelijk in elkaar zit!

  3. Bijzonder om dit te lezen!
    Ik ben zelf (nog lang, haha) geen moeder, maar zou later wel heel graag kindjes willen.
    Nu heb ik altijd het idee dat ik een heel duidelijk idee heb van wat ik mijn kinderen wil meegeven en hoe ik ze wel of juist niet zou willen opvoeden. Als ik zo alle opvoedblogjes lees denk ik toch dat dat iets minder makkelijk is dan het lijkt. Natuurlijk kun je een idee hebben, maar zoals je ook al schrijft is het uit eindelijk ook omgaan met wat er gebeurd. Niet alles is voorspelbaar…
    Liefs
    Kim onlangs geplaatst…Kijktip: Van de straatMy Profile

  4. Mijn gedachten sluiten naadloos aan op je blog.
    Wij zijn ook van een open opvoeding maar wel met een grens. Binnen de grenzen mag zoonlief zo’n beetje alles. Mits gedrag en houding daardoor niet in één klap zullen veranderen. Consequentheid staat bij mij ook stipt op één.

    Als ik ergens mee zit dan praat ik daar ook over. Ook als ik bepaalde antwoorden niet heb. Verder schaam ik mij er totaal niet voor om aan hem te vragen hoe hij over zaken denkt en hoe hij daar mee om zou gaan.
    Verder sluit ik mij aan bij Morgaine. Een kind is een individu opzich. Die zichzelf en de wereld moet ontdekken. Sommige dingen moeten ze zelf ondervinden waarbij je als ouder je kind de nodige tips en trucks kunt geven.
    Deborah onlangs geplaatst…Zijn laatste reis…My Profile

    1. Kijk, dat laatste vind ik mooi, zo zou ik het ook willen doen: laat hen de dingen zelf ondervinden, maar wees er wanneer het nodig is. Soms kan je denk ik ook gewoon niet meer doen dan er zijn voor je kinderen.

  5. Opvoeden blijft maatwerk, het ene kind is het andere niet.
    Je kunt het nog zo mooi voor ogen hebben, er zal genoeg mis gaan.

    Ik denk dat je pas geslaagd bent als opvoeder als je kind later gelukkig zal zijn, mèt en òndanks zichzelf, in goede en in slechte tijden.

  6. Bij ons mag best heel veel maar er zijn duidelijke grenzen en regels. Daarbinnen zijn de meiden vrij om de wereld te ontdekken. We hanteren ook wel het ‘vanaf het begin de teugels straks zodat je ze gaandeweg kunt laten vieren’. In mijn optiek is dat beter dan andersom. Probeer een kind dat veel vrijheid gewend is (en waarvan dan dus ook blijkt dat het teveel vrijheid was) maar ‘ns op het ‘rechte pad’ te krijgen. Verder mogen de kinderen best zien dat wij ook maar mensen zijn, dat wij ook onze twijfels en onzekerheden hebben en dat er ook best ‘ns ooit ruzie in huis is. Zolang dat ook maar weer zichtbaar uitgepraat/opgelost wordt.

    1. Menselijkheid is denk ik inderdaad belangrijk in het opvoeden. Ouders zijn ook maar mensen en dus helemaal niet perfect. Ze maken fouten en zijn ook kwetsbaar. Het is ook dat wat ik met mijn blogje wilde zeggen 🙂

  7. Mooie stuk heb je weer geschreven! Ik kan me hier helemaal bij aansluiten. Hoewel ik zelf geen kinderen heb (en daar ook nog niet van plan ben aan te beginnen), denk ik de laatste tijd wel veel na over opvoeding. Het lijkt me heel lastig om een kind op te voeden en de ideale regels bestaan in mijn ogen ook niet. Een individuele aanpak werkt denk ik het beste, want ieder kind heeft weer net iets anders nodig.
    ik kan me mijn eigen teleurstelling nog wel herinneren toen ik er achter kwam dat mijn ouders geen superhelden waren. Ik heb zo lang geloofd dat ze alles wisten. Maar het is juist wel goed om de menselijkheid in je ouders te zien.
    Desi onlangs geplaatst…Waar word je nu echt gelukkig van?My Profile

  8. Kinderen opvoeden is niet altijd even gemakkelijk. De mini-me’s zijn een tweeling maar toch zo verschillend!
    Ik weet als geen ander, het ene kind is het andere niet.
    Qua opvoeding hoop ik hen de nodige waarden en normen mee te geven en voor de rest hoop ik dat ze zich ontplooien in 2 fantastische mensjes :-).

  9. Ik heb in die paar maanden dat ik pedagogiek studeerde al zo veel theorieën voorbij zien komen. Belonen of juist straffen en andere tegengestelde zaken. Ik vind het het belangrijkste dat je een kind zich een volwaardig mens laat voelen. Een kind is niks minder omdat het toevallig jonger is dan dat jij als ouder bent. Een kind heeft net zo veel een mening of gevoel als de ouder.

    Natuurlijk moet je als ouder wel iets boven je kind staan, want je hebt niet voor niks een voorbeeldfunctie. Maar ik vind het de truc die functie te nemen, maar toch zo min mogelijk zo te laten lijken.
    Carlijn onlangs geplaatst…Big Girls CryMy Profile

    1. Oh ja, zelfs pedagogen zijn het niet eens over hoe je een kind moet opvoeden, maar ik geloof ook dat ze zich vooral een volwaardig persoon moeten voelen. Al moet je natuurlijk alles een beetje vertalen naar hun ‘niveau van begrip’.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

CommentLuv badge