Het Hout door Jeroen Brouwers

De lezersjury buigt zich ondertussen nog steeds over de vijf boeken van de shortlist voor de Gouden Boekenuil. Aangezien ik dit jaar niet bij de gelukkige honderd leden was, besloot ik om de shortlist toch te lezen en hier verslag te doen van mijn bevindingen. Ondertussen is het laatste boek gelezen. De zegswijze: ‘het beste voor laatst bewaren is hier wel van toepassing’!

het hout

Bonaventura is een broeder in de orde van Franciscus in de jaren ’50. Hij heeft de oorlog meegemaakt als kind waarbij hij zijn beide ouders kwijt raakte en belandde eigenlijk per toeval in het habijt. In ‘het Hout’ beschrijft Bonaventura zijn leven in de abdij waar een jongenspensionaat is gelegen. Vernedering, mishandeling en seksueel misbruik zijn de geheimen die deze orde diep in zich draagt. Er zijn maar weinig broeders te vinden die zich niet vergrijpen aan de jongens die in het instituut verblijven. Maar iedereen zwijgt, ook al doen de verhalen de ronde en betrapt men medebroeders. Maakt dit de mannen in dit instituut allemaal daders? Het is een vraag waar Bonaventura mee worstelt.

In het begin neemt Jeroen Brouwers je mee in het dagelijks leven van het klooster. “Wij zijn allen broeders. Sommigen zijn viespeuken”, constateert Bonaventura in het begin van zijn relaas, waarmee de toon meteen gezet wordt. Brouwers vergelijkt de discipline in het klooster doeltreffend met de nazidictatuur. Stilletjes licht hij een sluier op over hoe de vernederingen van schoolhoofd Mansuetus de leerlingen ten deel valt. Daarnaast blijkt Mansuetus ook nog eens de viespeuk der viespeuken te zijn. Hij is de grootste bedrijver van het seksueel misbruik binnen de muren en ranselt leerlingen af met ‘het hout’.

Het Hout slokte me op en tegelijkertijd wilde ik het wegleggen. Er ontstaat een soort weerzin van wat er gaande is in het klooster waardoor je zin hebt om je hoofd er van af te wenden. Maar hebben we dit niet lang genoeg gedaan? Is het geen tijd om het in de openbaarheid te brengen en een kritische blik op te werpen? Jeroen Brouwers slaagt erin om die vragen in je hoofd te planten zonder daarmee een ultieme aanklacht te hebben geschreven tegen de kerk.

Waar ik door getroffen werd zijn de ongelofelijk details waarmee Brouwers zijn werk heeft gecomponeerd. De kunst van het schrijven druipt er vanaf. Dit doen weinigen hem na. Ik hoef verder niet meer uit te wijden dat ik mijn favoriet voor de Gouden Boekenuil gevonden heb!

Het Hout door Jeroen Brouwers werd uitgegeven bij Atlas Contact, telt 288 pagina’s en is te koop in de boekhandel voor €19,99.

(Visited 143 times, 1 visits today)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

CommentLuv badge