Er zijn grenzen en grenzen

Er zijn grenzen en grenzen

Grenzen zijn er om gerespecteerd te worden, al geldt dat niet voor alle grenzen. Er valt een onderscheid te maken tussen grenzen die je beter nooit overschrijdt en grenzen waar wel wat rek op zit. De kunst bestaat er in om het onderscheid tussen de twee te maken. Er zijn grenzen en grenzen. Vandaag geef ik jullie mijn visie hierop.

Het idee voor deze blogpost ontstond toen ik de reacties op ‘Bewust over de grens gaan‘ las. Sommige mensen spraken over bewust over grenzen gaan om ze te verleggen, maar dat was niet exact waar ik op doelde. De voorbeelden die er gegeven werden, maakten me wel duidelijk dat we het gewoon over heel verschillende soorten grenzen hadden.

Rekbaar

Niet elke grens ligt vast. Sommige grenzen zijn er om verlegd te worden. Een sporter die elke dag hard traint, zal elke dag weer een klein stukje over zijn grens gaan om zijn prestaties te verbeteren. Hij werkt aan zijn uithoudingsvermogen, probeert zijn snelheid op te drijven of meer gewicht aan te kunnen. Net over de grens van zijn kunnen gaan, daagt zijn lichaam uit om verder te gaan en beter te worden in wat het doet.

Men kan ook concentratie op die manier trainen en ons hele schoolsysteem bestaat eruit om leerlingen uit te dagen weer een stukje verder te gaan. In de pedagogiek wordt dit ‘stukje verder’ benoemd als ‘de zone van de naaste ontwikkeling’. De zone van de naaste ontwikkeling is het niveau dat net naast het niveau van ontwikkeling van het kind ligt. Zo kan een kind bijvoorbeeld woorden en letters herkennen, maar wordt hij dan uitgedaagd om nieuwe woorden te leren lezen door de letters met elkaar te verbinden.

Het is geen slechte zaak om deze grenzen te verleggen. Veel mensen zijn er dagelijks mee bezig. Het geeft ons een uitdaging en voldoening wanneer we een doel bereiken. Veel hobby’s zijn gebaseerd op dit principe en ook persoonlijke groei gaat over het verleggen van grenzen, zoals dat ene telefoontje dat je toch niet durfde doen vorige week, vandaag toch maar plegen.

Te respecteren

Er zijn echter ook grenzen die we beter niet overschrijden, omdat ze helemaal niet rekbaar zijn. Daar had ik het vorige week over. Het zijn onze persoonlijke grenzen die te maken hebben met veerkracht, weerbaarheid en onze psychologische draagkracht. Toevallig valt vermoeidheid daar ook onder. Iemand die snel moe is en veel slaap nodig heeft, zal die grens niet zomaar kunnen verleggen. Wel kunnen er factoren aanwezig zijn waardoor je meer slaap nodig hebt. Wanneer deze weg vallen, val je terug op je oorspronkelijke grens. Vermoeidheid en draagkracht zijn heel erg met elkaar verbonden.

Zolang ik me in de situatie bevond die mij elke dag uitputte en psychologische druk op mij zette, had ik nood aan meer dan acht uur slaap per nacht. Ik kon gemakkelijk tien uur slapen en nog steeds moe zijn. De spanning, onzekerheid en verwachtingen die men van mij had, putten mij elke dag weer uit. Na mijn verhuis viel ik ’s avonds in de zetel in slaap, omdat ik mij in een veilige omgeving achtte. Naast werken en slapen kwam er weinig uit mijn handen. In die periode werkte ik 4/5e waardoor ik op vrijdag mijn huishoudelijke taken kon doen, want anders was het daar ook niet van gekomen. De werksituatie was namelijk ook niet ideaal. Ik kon de verwachtingen niet aan, had schrik voor de negatieve feedback die ik regelmatig kreeg en kreeg soms huilbuien. Ik was niet klaar voor dat werk en dat heb ik geweten. Pas toen ik de beslissing nam om van werk te veranderen, begon ook mijn slaappatroon te veranderen. Zeven uur slaap zijn nu voldoende voor mij, maar zodra er spanning en stress in mijn leven komt kijken, komen daar stelselmatig uren bij. Dit zijn grenzen die niet rekbaar zijn.

Hoeveel spanning kan je aan, welke gebeurtenissen wegen door, wat is jouw nood aan verwerking, hoe makkelijk kan je iets los laten, hoe zwaar weegt feedback op je, … Er zijn mogelijkheden om te leren omgaan met dit alles en om het gewicht te verminderen. Maar hoeveel gewicht je eigenlijk aan kan, daar zit geen rekbaarheid op.

Meer gewicht op de balk

En toch zijn er situaties waarbij je niet anders kan dan wat meer gewicht op de weegschaal leggen. Omdat het leven nu eenmaal geen rekening houdt met jouw grenzen! Gewicht van de weegschaal halen is ontzettend moeilijk, maar je kan wel meer steunen aanbrengen.

Er wordt wel eens gebruik gemaakt van de metafoor van de balk. Daarbij heb je bovenaan alles wat gewicht op je schouders zet: verbouwingen, een sterfgeval, problemen op je werk, relationele problemen, lastige kinderen, een moeilijke diagnose, problemen uit het verleden… Onder aan de balk heb je dan steunen of stutten, de zaken die ervoor zorgen dat de balk het gewicht aan kan en niet kraakt: een massage, een lieve vriend die naar je luistert, een wandeling in de natuur, een vrije dag, uitslapen, een moment rust met goede muziek, meditatie, …

Wanneer men herhaaldelijk de grens van de persoonlijke draagkracht overschrijdt en geen maatregelen treft om zichzelf te ondersteunen dan is het mogelijk dat de balk op een bepaald moment ‘kraakt’. Hierdoor ontstaan psychische problemen als depressie, burn-out, etc. Eenmaal een balk is gekraakt, is hij nog te lijmen maar hij blijft altijd een zwakke plek hebben. Mensen die dit hebben meegemaakt, zullen kunnen getuigen dat zelfzorg nog belangrijker wordt na de ‘break down’ dan ervoor.

Hier komt zorgen voor jezelf dus om de hoek kijken. Hoe zwaarder je het hebt, hoe meer je moet zorgen voor jezelf. Vandaar dat de uitspraak “Je moet iedere dag een half uur mediteren, behalve als je het druk hebt. Dan moet je een uur mediteren.” zo ontzetten toepasselijk is wanneer het op zelfzorg aankomt. De grens zou eigenlijk niet mogen worden overschreden, maar wanneer het leven je voor die uitdaging stelt, dan kan je ze maar beter op een goede manier aangaan!

Kan je je vinden in deze visie over grenzen? In hoeverre respecteer jij je grenzen en doe je aan zelfzorg?

(Visited 424 times, 2 visits today)

14 Replies to “Er zijn grenzen en grenzen”

  1. Wauw, wat leerzaam. Door je uitleg snap ik nu ook pas echt de uitspraak “Je moet iedere dag een half uur mediteren, behalve als je het druk hebt. Dan moet je een uur mediteren.”.
    Ik bedoel, ik snapte ’t wel. Maar nu begrijp ik ’t echt. 😉
    Je zet me ook aan het denken. Grenzen verleggen en grenzen bewaken; ik weet nog steeds niet wanneer ik nou voor ’t één moet kiezen en wanneer voor ’t ander. Nouja, ik moet het vaker bewaken, want verleggen doe ik wel makkelijk.
    Verder, je stukje over zelfzorg; ja! Logich dat ’t zo belangrijk is. Doe ik ’t genoeg? Hm…
    Emily Lotus onlangs geplaatst…Wat bloggen mij gebracht heeftMy Profile

    1. Oh, wat heerlijk dat je het op die manier dus echt begrijpt nu 🙂
      Ik denk dat het voor iemand met een chronische ziekte soms nog moeilijker is, omdat grenzen overschrijden snel gebeurt, maar ook omdat het soms nodig is omdat je van bepaalde activiteiten ook energie krijgt.

  2. Heel mooi artikel! Ik wist dit ergens wel, maar ik heb het nog nooit op zo’n duidelijke verwoorde manier gelezen. Vooral het stuk over de hoeveelheid slaap die je nodig hebt, vond ik heel mooi. Ik zit nu in zo’n periode dat ik wat meer slaap nodig heb, omdat ik veel emoties aan het verwerken ben. Vorige maand kon ik prima toe met 7 uur slaap per nacht, maar afgelopen week heb ik echt minimaal 10 uur nodig. Ik vind dit eigenlijk stom (drie uur extra per dag dat ik niets productiefs kan doen), maar ik heb het op dit moment gewoon nodig. Dus moet ik er maar aan toegeven.

    1. Bedankt voor je lieve reactie. Je moet het ook niet bekijken als drie uur niets doen. Het zijn drie uur die je minder hebt om iets te doen, maar die zorgen ervoor dat je in de tijd dat je wakker bent, wel beter functioneert. En dat is gewoon gewonnen tijd! Slaap is voor veel mensen wel een goede indicator om te zien of de grenzen bereikt worden.

  3. Je hebt dat verschil heel goed/mooi uitgelegd. Het is niet evident om je grenzen te respecteren, maar ik heb ook moeten leren om mijn grenzen te respecteren en om meer aan zelfzorg te doen. Al voel ik me soms een luiaard als ik een paar uur niks plan of niet ‘bezig’ ben… Onze maatschappij verwacht ergens dat je constant bezig bent.

    1. Dank je voor het compliment! Ik vond het zelf ook een fijne manier om eens een overzicht te maken van wat weegt en niet. Dit heb ik in therapie namelijk al eens gebruikt.

  4. Zelfzorg. Een veel bewogen onderwerp bij mij. Elke keer tracht ik om tijd te maken, maar ik merk dat voor mij het simpelweg bijhouden van een dagboek, lange hete douches en kopjes thee verspreid over de dag toch het beste werken om even stil te staan. Aan veel meer kom ik jammer genoeg niet toe… Overigens kan ik elke nacht wel 10uur slapen, met gemak. Maar dat is gewoon nooit veranderd sinds mijn kindertijd 😉

    Liefs
    Loena Araya onlangs geplaatst…Dana spreekt…My Profile

    1. Ik denk dat kleine dingen vaak nog belangrijker zijn dan uren in een dag inplannen. Met kleine momenten voor jezelf, om je even te ontlasten, zorg je ervoor dat je gedurende dag minder opbouwt. Zolang je maar even vrijaf kan nemen als het echt nodig wordt.

  5. Mooi stukje. Ik ben altijd wel iemand geweest die bewust bezig is met goede zelfzorg. Soms is dat extra nodig op momenten dat er meer van je gevraagd wordt. Als je draaglast groter wordt, moet je je draagkracht ook vergroten.

  6. Ik doe altijd aan zelf zorg, zelfs nu met heel veel pijn in mijn lies en pezen omdat ik geslipt ben van de week, ik moet plat, gisteren al, vandaag en morgen ook nog, maandag terug bellen, maar ja… dan ben je 100% alleen, dan vertel je dat, of zeg je dat je nu wel een partner mist eigenlijk in je leven, dan al die tips die je krijgt waar je niet om gevraagd hebt…

    Dat is wel een grens merk ik nu, of gezemel zoals wij dat hier noemen over een foto die totaal onbelangrijk is in het nu of het nu een kraai of een kauw is, maar de andere berichten genegeerd lijken te worden. Dat is een grens een druppel… En dan zorg ik opnieuw gewoon lekker voor mijzelf en doe wat ik kan, alleen.

    X

Geef een reactie

You have to agree to the comment policy.

CommentLuv badge

%d bloggers liken dit: