De schaduw

De schaduw

We hebben ze allemaal: van die kantjes die we liever niet aan de buitenwereld laten zien. We schamen ons ervoor en verstoppen ze goed. Ze worden zo goed verstopt, dat we ze zelf niet meer terugvinden en zelfs niet meer kennen. Om deze kant van onszelf zo goed mogelijk verborgen te houden, zetten we namelijk maskers op die niet alleen onze fouten verstoppen, maar ook wie we werkelijk zijn. In dit spel verliezen we onszelf. Deze minder goede kant van onszelf eist echter ook haar recht op bestaan. We kunnen onze schaduwzijde niet blijven negeren.

De schaduw rukt op

Van nature uit hebben we allemaal kantjes die anderen zullen afkeuren. Je merkt dit al gauw bij kinderen. Ze willen met de prinsessenpop spelen en hem niet delen, het grootste koekje willen ze het liefst voor zichzelf, wanneer er hen gevraagd wordt of ze iets mis hebben gedaan zeggen ze dat zij het niet waren. Zo kan ik wel blijven doorgaan. Egoïsme, hebzucht en liegen zijn eigenschappen die in onze samenleving worden afgekeurd. Ouders proberen hun kinderen dit dus zo snel mogelijk af te leren en keuren hierbij die eigenschappen heel duidelijk af. Als kind leer je je schamen voor de duistere kantjes van jezelf.

We krijgen de indruk dat we niet geliefd zullen zijn als we er niet voor zorgen dat we die kleine aspecten van onszelf weg steken. We leren ze verafschuwen, conformeren ons en geven de minder geliefde aspecten van onszelf de kans om uit te groeien tot een schaduw. We geloven dat we niet goed genoeg zijn zoals we zijn, met al onze kleine kantjes en gebreken. Dus stoppen we ze weg en laten ze het liefst zo weinig mogelijk het daglicht zien. De schaduw groeit, onze maskers komen goed vast te zitten op ons gezicht en ons gewonde ego (‘jij bent niet goed genoeg’, ‘wees niet zo’, ‘je bent een stoute meid als je dat doet’) stelt zich in een defensieve houding op. Eerst kunnen we deze schaduw goed weg stoppen, maar na een tijdje begint hij te prikken en te porren. Het is het gevoel dat sommige volwassenen benoemen als een ‘verstikkend gevoel’ of ‘gevangen in je eigen vel’.

Schaduw en licht, twee kanten van één gezicht

schaduw licht

Waarschijnlijk denk je dat het goed is dat we ophouden met egoïstisch en hebzuchtig zijn of het liegen af te leren. Toch kan ik voorbeelden geven waarin egoïsme, hebzucht en leugens net gezond en goed zijn. Een beetje hebzucht is goed, omdat het ervoor zorgt dat je wat geld opzij zet en spaart. Het egoïsme kan ervoor zorgen dat je leert om ‘neen’ te zeggen en voor jezelf op te komen. En dat leugentje om bestwil, zou je dat ook niet vertellen wanneer iemand je blijft lastig vallen en om je adres of telefoonnummer vraagt? Is het dan niet beter om een beetje te liegen en te zeggen dat je al een geliefde hebt, of zelfs getrouwd bent?

Wanneer we onze schaduw wegduwen, duwen we eigenlijk steeds meer onszelf weg en kunnen we niet meer vrijelijk onszelf zijn. Het verstoppen van onze schaduw zorgt ervoor dat hartelijke mensen zich als koele kikkers gaan opstellen, dat geëngageerde mensen veilig in hun zetel blijven zitten of dat ondernemende jonge mensen zich als een grijze muis doorheen het leven bewegen. Er zijn verschillende typen maskers die we opzetten, zegt Debbie Ford, en deze maskers zorgen ervoor dat we onszelf beschermen. Ze bespreekt ze in haar boek ‘Waarom goede mensen ook verkeerde dingen doen’. Daarbij legt ze ook uit waarom deze bescherming eigenlijk een illusie is.

Deze maskers zijn namelijk ook gevangenissen die de schaduw weghouden en uiteindelijk beginnen trekken. Op een dag ontsporen we en doen we iets wat niemand had verwacht. De brave vader haalt uit naar zijn dochter. De zachtaardige huisvrouw bedriegt haar man. Goede mensen kunnen gekke dingen doen als ze hun schaduw niet erkennen.

Hoe kunnen we dan met onze schaduw omgaan? We kunnen hem toch niet loslaten op de wereld? In eerste instantie is het belangrijk dat je je schaduw leert kennen. De dingen waar je je over schaamt, datgene wat je ergert in andere mensen kan je op het spoor van je schaduw brengen. Onderzoek hem, bekijk de eigenschappen die je verbergt en vraag je af of het eigenlijk allemaal zo erg is. Ben jij een slecht mens omdat je schaduweigenschappen bestaan? Veel van die eigenschappen kunnen eigenlijk op een constructieve manier worden ingezet. Denk daar eens over na, wat zou jij kunnen doen met je schaduweigenschappen?

(Visited 106 times, 1 visits today)

5 Replies to “De schaduw”

  1. Ik lees enerzijds een pleidooi voor het erkennen van onze schaduwzijde… En ook het toelaten daarvan. Zulke zaken vind ik fantastisch. Mensen zijn zo bang geworden van een oordeel in onze meer, beter, meest, best. Want anders zijn we immers ‘niet goed genoeg’, ‘niet lief genoeg’, …

    Anderzijds wordt deze blogpost afgesloten met volgende zinnen: “Veel van die eigenschappen kunnen eigenlijk op een constructieve manier worden ingezet. Denk daar eens over na, wat zou jij kunnen doen met je schaduweigenschappen?” Hierbij krijg ik meteen een gevoel van compensatie. Oké, je mag ze hebben, maar gebruik ze ten goede luidt de boodschap. En gebeurt hier niet net hetgeen wat we willen voorkomen? Mag een slechte eigenschap niet gewoon een slechte eigenschap zijn? Mogen we niet gewoon mens zijn, ik zijn, met onze goede en slechte kantjes?

    Ik ben mij er van bewust dat dit niet hetgeen was wat er bedoeld werd, toch heb ik de idee dat er ook op zulke wijze druk kan worden gelegd op personen. Negatieve eigenschappen dienen constructief te worden ingezet, een slechte dag hebben is oké zolang men maar stilstaat bij 10 positieve dingen tijdens die dag. Mag slecht gewoon slecht zijn? Soms, heel soms, moet dat ook gewoon kunnen, zonder enige compensatie.

    1. Je kaart meteen een aspect aan waar ik het op dit moment zelf heel moeilijk mee heb. Je onthult meteen een beetje het eigen gevecht dat ik met mezelf voer. Als je je gebreken toelaat en ervan leert houden, hoe ga je er dan mee om?
      Misschien geef je ook meteen het antwoord, je laat ze zijn wat ze zijn in het besef dat er gewoon genoeg goede dingen aan jezelf zijn. Omdat de wereld nu eenmaal zijn balans wel vindt…

  2. Het gevecht dat je noemt is heel begrijpelijk. Zeker omdat we het nu eenmaal belangrijk vinden als mens om in de smaak te vallen bij anderen. Ik worstel er ook nog wel mee. Altijd de goede vrede proberen bewaren, me schamen voor mijn minder aangename eigenschappen, bang zijn dat ik niet goed genoeg ben, … Maar! Er zijn dingen die helpen.

    Ik ben bijvoorbeeld een grote voorstander van de kernkwadranten van Ofman… Die hebben me veel inzicht geboden in mezelf, mijn eigenschappen en vooral: het feit dat elke persoonlijke kracht een valkuil heeft en dat er achter elke valkuil kracht schuilt. Hier zie je een cirkelvormig patroon in. Bijv. Ik ben een doorzetter, ik kan erg volhardend zijn, …. Dat is een goede eigenschap. Anderzijds houdt dit ook in dat ik soms zo koppig als een ezel ben. Zonder degelijke reden. Iets wat mij een moeilijk mens kan maken. En dat is oké. Ik ben niet perfect, niemand is perfect en dat hoeft ook niet. Om dat te kunnen accepteren helpt het om zowel te beseffen dat je meer goede kwaliteiten hebt dan de minder goede… Maar zeker ook dat zo’n minder goede eigenschap (de valkuil) in verbinding staat met één van je krachten, kernkwaliteiten.

    1. Je zet me wel aan het denken, al had ik die laatste zin inderdaad niet zo bedoeld. Die kernkwadranten ga ik eens opzoeken, volgens mij ken ik ze wel, maar het is fijn om ze nog eens op te duikelen als het inderdaad is wat ik denk dat het is 🙂

  3. “Ben jij een slecht mens omdat je schaduweigenschappen bestaan? Veel van die eigenschappen kunnen eigenlijk op een constructieve manier worden ingezet. Denk daar eens over na, wat zou jij kunnen doen met je schaduweigenschappen?”
    Neen, ik denk daar niet over na. Mijn schaduweigenschappen zijn de mijne, ze compenseren niets, ze zijn gewoon deel van mezelf. Je moet ermee leren omgaan, zonder ze het voor het ‘goede’ in te zetten. Ik ben zeker geen slecht mens omdat die eigenschappen bestaan, integendeel, ik ben daardoor gewoon mens. Ik denk dat wij als mens maar eens moeten stoppen met het schaamtegevoel voor wat we zelf minder aan onszelf vinden. Iemand heeft ons ooit wijsgemaakt dat we perfect moeten zijn, maar weet je. Dat is geen vereiste. We moeten maar eens gaan zeggen, dat we goed genoeg zijn, zoals we zijn – wanneer we dat zelf vinden. <3

Geef een reactie

You have to agree to the comment policy.

CommentLuv badge

%d bloggers liken dit: